Bekijk Honderdduizenden Catalanen gingen de straat op in Barcelona AFP

De problemen voor Spanje stapelen zich op: een diepe economische crisis, omvallende banken en een aanstaande Europese bail-out. Er is nu nog een probleem: in het welvarende Catalonië klinkt de roep om onafhankelijkheid steeds luider. Saskia Dekkers ging naar de regio. Ze sprak met nationalisten én hun tegenstanders.

Economische crisis

De economische crisis raakt ook Catalonië, een economie ter grootte van die van Portugal, hard. Op een bevolking van 7.5 miljoen telt de regio ruim 800.000 werklozen en kampt met een enorme schuld. Een groeiend deel van de bevolking houdt de centrale overheid verantwoordelijk voor de malaise.

Pijnpunt voor de nationalisten is dat Catalonië relatief veel belasting moet afdragen aan Madrid, ten behoeve van armere regio's. En juist daarom, zeggen ze, moest Catalonië in september om 5 miljard euro noodsteun vragen.

Onafhankelijkheid

De drang naar onafhankelijkheid van de Catalanen, met hun eigen taal en cultuur, is niet nieuw. Al in 1640 kwam de regio in opstand tegen het centrale gezag. In 2006 stemde het parlement in Madrid in met meer autonomie, maar in 2010 verwierp het constitutionele hof dat.

1714

De regerende partij CiU van regiopresident Artur Mas was ook nooit een voorstander van totale onafhankelijkheid; de partij steunde alleen meer autonomie binnen de Spaanse staat. Maar sinds kort is de geest uit de fles. Op 11 september, de dag dat de Catalanen hun nederlaag tegen Philips V in 1714 herdenken, gingen ruim een miljoen mensen in Barcelona de straat op.

Vervroegde verkiezingen

Regiopresident Mas drong daarom aan bij premier Rajoy op gunstiger belastingtarieven. Rajoy weigerde, en zette daarmee de verhoudingen op scherp. Mas reageerde door vervroegde verkiezingen uit te roepen, wat in feite in referendum over onafhankelijkheid zal zijn. Rajoy op zijn beurt, vindt dat de 17 regio's, waarvan de meeste diep in de financiële problemen zitten, zelf eerst maar orde op zaken moeten stellen.

De verkiezingen in Catalonië op 25 november zullen moeten laten zien of het de bevolking menens is.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers: Saskia.Dekkers@nieuwsuur.nl en/of Jelmer.Jansma@nieuwsuur.nl.