Bekijk Rieke Samson presenteert haar rapport over seksueel misbruik ANP

Het onderzoek van de commissie-Samson naar slachtoffers van seksueel misbruik binnen overheidsinstellingen is vanochtend gepresenteerd. Het rapport bespreekt de aard en de omvang van het misbruik, ervaringen van slachtoffers en een visie op de toekomst. Voorzitter Rieke Samson is vanavond te gast.

Triest

Minister Opstelten noemt de conclusies van de commissie-Samson "buitengewoon triest". Na de presentatie van het rapport van de commissie zei hij dat de bevindingen hem diep raken en dat de regering het leed volledig erkent. De minister gaat kijken hoe hij de slachtoffers "op gepaste wijze" tegemoet kan komen. Samson vindt dat Opstelten zijn excuses moet aanbieden aan de slachtoffers.

Rapport

Het rapport 'Omringd door zorg, toch niet veilig' bestaat uit drie onderdelen. Deel één omschrijft de aard en de omvang van seksueel misbruik van kinderen en de reactie van de overheid. Deel twee is een verantwoording met commissies en professionals aan het woord en deel drie bevat een aantal deelonderzoeken naar (de geschiedenis van) seksueel misbruik in de jeugdzorg.

Taboe

Voorzitter Rieke Samson zegt zich over een aantal zaken zeer te verbazen. Zo spreekt ze van een enorm taboe onder instellingsdirecteurs en professionals. De overheid zou al twintig jaar op de hoogte zijn van misbruik binnen instellingen, maar nooit iets hebben ondernomen.

Daarnaast verbaast Samson zich over het gebrek aan een centrale regie binnen instellingen, de afstand tussen de regering en de jeugdzorg en de slechte samenwerking tussen de instellingen en de gemeentes.

Kans

Uit het onderzoek kwam bovendien naar voren dat de helft van het misbruik wordt gepleegd door groepsgenoten, in tegenstelling tot de hypothese dat alleen groepsleiders de boosdoeners zijn. Ook komt misbruik bij meisjes vaker voor dan bij jongens en hebben gehandicapten drie keer zoveel kans om misbruikt te worden.

Verbetering

De commissie wil met het rapport aangeven dat instellingen overheid en regering moeten samenwerken om de situatie in zorginstellingen te verbeteren. Volgens het rapport moet Jeugdzorg Nederland het recht hebben om instellingen te schorsen of te sluiten. Instellingen moeten een klachtenprocedure ontwikkelen. Het centrale meldpunt voor slachtoffers is volgens de commissie een stap in die richting.

Kwaliteitskader

Het rapport stelt dat het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een kwaliteitskader moet opstellen en dit aan het eind van dit jaar presenteren. Samson beseft dat verbetering niet direct merkbaar zal zijn.

"We moeten ons realiseren dat het een ingewikkeld probleem is. Er is meer nodig dan een paar simpele ingrepen. Het gaat om de ergst beschadigde kinderen in Nederland." Zij wil dan ook alles op alles zetten samen met instellingen, de overheid en de regering de situatie te verbeteren op de lange termijn.

Kritiek

Er is ook kritiek op de conclusies van de commissie-Samson. Volgens Peer van der Helm van het Expertisecentrum Jeugd van de Hogeschool Leiden zijn de conclusies van de commissie niet wetenschappelijk onderbouwd. Volgens hem moeten onafhankelijke experts kijken of de gebruikte data de conclusies in het rapport rechtvaardigen. "Ik zou mijn studenten voor zo'n rapport nog geen 5 geven", zegt hij.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers: Rudy.Bouma@nieuwsuur.nl en/of Eveline.Rethmeier@nieuwsuur.