Bekijk Een op de vijf langdurig werklozen vindt geen baan door hun uiterlijk of gedrag SCP

Gemeenten kunnen meer doen om onterechte bijstandsuitkeringen tegen te gaan. Dat schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een rapport. Volgens staatssecretaris Paul de Krom van Sociale Zaken (VVD) is het tijd voor een cultuuromslag. Paul de Krom reageert in de studio.

De onderzoekers spraken met 'klantmanagers' van gemeentelijke sociale diensten en met werkgevers die mensen uit de bijstand in dienst namen.

Ongepast gedrag

Volgens het SCP leggen gemeenten weinig of geen sancties op aan mensen met een bijstandsuitkering die geen baan kunnen vinden vanwege "onaangepast gedrag en uiterlijk of een slechte beheersing van de Nederlandse taal." Medewerkers bij sociale diensten proberen de werklozen erop aan te spreken, maar korten op de uitkering gaat hen te ver. Terwijl dat wél is wat het kabinet wil: onlangs zijn wetsvoorstellen gedaan om mensen te korten op hun uitkering wanneer zij geen baan krijgen om die redenen.

Aanscherpen

Staatssecretaris De Krom wil dat de wet wordt aangescherpt, zodat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om sancties op te leggen. "Er wordt vrijblijvend gedacht over de sollicitatieplicht," aldus De Krom. "Bijstand mag geen keuze zijn, het is een noodzaak." In de praktijk korten gemeenten nooit op de uitkering. Dat zou geen zin hebben omdat de problemen de werklozen niet altijd zijn aan te rekenen door psychische of fysieke beperkingen. Bovendien kunnen de sancties gevolgen hebben voor anderen, bijvoorbeeld de kinderen van de bijstandsontvanger.

Conflictsituaties

Naar schatting twintig tot veertig procent van de werklozen heeft moeite zich aan te passen aan werkomstandigheden. Ze komen niet op tijd of komen snel in conflictsituaties terecht. Ook heeft tien tot twintig procent een onverzorgd of ongepast uiterlijk, zoals piercings, onverzorgde kleding of een sterk afwijkend kapsel. Problemen met de Nederlandse taal zijn ook een groot probleem.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers: Annephine.van.Uchelen@Nieuwsuur.nl en/of Karel.Ornstein@Nieuwsuur.nl.