Bekijk   ANP

De advocaten van Q-koorts-slachtoffers dienen een schadeclaim in tegen de overheid. Het kabinet verdraait de conclusies van nieuwe Q-koorts onderzoeken, citeert selectief en informeert de Tweede Kamer daarmee niet volledig.

Onbehoorlijk

Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur en dat stellen diverse betrokkenen naar aanleiding van de kabinetsbrief die vorige week naar de Kamer is gestuurd. Jos van de Sande, GGD Hart voor Brabant:"Het kabinet probeert zo haar straatje schoon te vegen, maar er komt steeds meer rotzooi boven."

In de brief reageert het kabinet ook op het rapport van de Nationale Ombudsman, dat twee weken geleden uitkwam. De Ombudsman constateert dat de overheid onbehoorlijk is omgegaan met de belangen van patiënten en dat de overheid haar excuses moet maken en een redelijke compensatie op zijn plaats is.

Opheldering

Nieuwsuur onthulde in juni dat het ministerie van Landbouw al in 2008 wist dat er honderd geitenstallen besmet waren met Q-koorts. Landbouw deed niets met die informatie en informeerde de minister pas een half jaar later. De Kamer eiste opheldering.

Het kabinet liet vervolgens drie internationale wetenschappers en adviesbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) onderzoek doen naar de uitzending. Op basis van dat externe onderzoek - dat vijf dagen duurde en volgens het ministerie van Landbouw 50.000 euro kostte - concludeert het kabinet dat er niets vreemds is gebeurd.

Centrale vraag: heeft Nieuwsuur wel nieuwe zaken gemeld, of stond het allemaal al in het rapport van de commissie-Van Dijk die de Q-koorts-aanpak evalueerde?

Tankmelktest

Nieuwsuur bestudeerde de externe onderzoeken en komt met diverse betrokkenen tot de conclusie dat het kabinet de Kamer misleidt over de Q-koorts. De conclusies van het adviesbureau en de wetenschappers wijken namelijk af van de conclusies van het kabinet. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren: "Het kabinet verdraait in de brief de feiten en misleidt daarmee de Kamer."

Eén van de opmerkelijkste punten in de kabinetsbrief is dat de tankmelktest zou worden gebruikt voor het vrij verklaren van bedrijven zonder Q-koorts. Blijkbaar was het niet de bedoeling om bedrijven op te sporen mét Q-koorts. De wetenschappers stellen in hun rapport, dat voor dát doel de test veel sneller gevalideerd had kunnen worden (doet de test wat hij moet doen en is de methode betrouwbaar). Die conclusie haalt de kabinetsbrief echter niet.

Onderste steen

Thieme: "Het kabinet zegt nu dat ze op zoek waren naar de vrije bedrijven terwijl ze al die jaren in de Kamer hebben gezegd, nee we gaan op zoek naar besmettingshaarden. Het strookt niet met het beleid en het strookt niet met de informatie die wij hebben gekregen. Vandaar dat wij nu de onderste steen boven willen krijgen."

Nieuwsuur vraagt een schriftelijk bewijs van het feit dat de tankmelktest gebruikt zou worden voor het vrij verklaren van bedrijven van Q-koorts. Dat bewijs is er niet. De enige bron is de mondelinge verklaring van de Gezondheidsdienst voor Dieren, een private onderneming van de landbouwsector.

Uit de stukken die er wel zijn, blijkt het tegenovergestelde: dat de tankmelktest al in 2008 is gebruikt om besmette bedrijven in beeld te krijgen. De test staat inclusief validatie op de begroting en half december 2008 worden de eindresultaten bekend gemaakt aan de boeren en aan het ministerie van Landbouw. Het waren geen voorlopige resultaten, zoals het kabinet nog steeds zegt. Honderd van de 300 onderzochte bedrijven waren besmet.

100 Bedrijven

Ook stelt het kabinet dat begin 2009 veel andere partijen, zoals de GGD, op de hoogte zijn gesteld van het feit dat het tankmelkonderzoek uitwees dat 100 bedrijven besmet waren met Q-koorts. De GGD ontkent dit ten stelligste. Jos van de Sande, GGD Hart voor Brabant:"Er is terloops over het onderzoek gesproken maar 30 procent besmette bedrijven is niet aan de orde geweest"

Ook uit het verslag van die bijeenkomst, dat in handen is van Nieuwsuur, wordt er noch over 100 bedrijven noch over 30 procent besmettingen gesproken. Nieuwsuur stelt daarentegen vast dat de private Gezondheidsdienst voor Dieren en het ministerie van Landbouw een half jaar in geen enkel besluitvormend orgaan heeft ingebracht dat er 100 besmette bedrijven bekend waren.

50.000 euro

Ten slotte stelt het kabinet dat PwC concludeert dat "nagenoeg alle onderwerpen in Nieuwsuur reeds aan de orde zijn geweest in het rapport van de commissie-Van Dijk". Alleen het niet informeren van de minister was nieuw. Maar PwC stelt: "Wij concluderen dat een aantal door Nieuwsuur behandelde onderwerpen, niet behandeld worden in het rapport van de commissie-Van Dijk. Dit geldt in het bijzonder voor de informatievoorziening aan de toenmalig minister en voor het uitgevoerde onderzoek naar het voorkomen van Q-koorts op geitenbedrijven" Deze laatste conclusie haalt de kabinetsbrief niet.

Michel van den Berg, voorzitter van patiëntenvereniging Q-uestion: "Ik zou willen dat in 2008 na afloop van die tankmelktest, onafhankelijke deskundigen waren ingehuurd voor 50.000 euro. Die hadden op dat moment ongetwijfeld geconcludeerd: overheid je moet ingrijpen, je moet iets doen."

Advocaat van de slachtoffers Luc Rohof: "We zien dat de overheid duidelijk wegduikt, dus wat ons betreft gaan we over tot actie richting de overheid. We gaan een schadeclaim indienen namens de slachtoffers, dat zijn er inmiddels 400."

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers Jane.van.Laar@Nieuwsuur.nlen/ofJudith.Pennarts@Nieuwsuur.nlof volg @JanevanLaar en @JudithPennarts op Twitter.