Vandaag zijn de Q-koorts verslagen gepubliceerd van de top-ambtenaren die achter gesloten deuren zijn gehoord door de Nationale ombudsman. Vooral het verhoor met A. M. Burger, Directeur-Generaal van het ministerie van Landbouw, is opmerkelijk. Nieuwsuur zet een aantal opvallende zaken op een rij:

Saillant is bijvoorbeeld dat volgens Burger "de rechter ons had teruggefloten" als er in 2007 al een vervoersverbod en fokverbod zou zijn ingesteld. Daarop vraagt de Ombudsman: "Hebt u daarover juristen geconsulteerd?" Burger: "Nee, niet specifiek over die maatregel. Het is uiteindelijk een politieke afweging welke onzekerheden je voor je verantwoording neemt en welke niet." (verhoor blz. 9)

Dertig procent

Uit de Nieuwsuur-uitzending van vorige week blijkt dat al eind 2008 bekend was op het ministerie van Landbouw dat 30 procent van de bedrijven besmet was met Q-koorts. Dat bevestigde het ministerie vorige week aan Nieuwsuur.

De reactie van het ministerie over die 30 procent: "Eind 2008 hebben wij voorlopige uitslagen ontvangen van het tankmelkonderzoek. De uitslag van het onderzoek met tankmelkmonsters bevestigde het beeld van een endemisch voorkomende bacterie (..)de voorlopige uitslagen van lopend onderzoek gaven geen onverwacht beeld." Met andere woorden: de 30 procent wordt beschouwd als verwacht en endemisch.

Maar tijdens het verhoor zegtt top-ambtenaar Burger dat 30 procent als niet-endemisch en afwijkend werd gezien omdat men tot dan toe dacht dat ieder bedrijf besmet was. Burger over die 30 procent besmette bedrijven in het verhoor: "Toen we wisten dat niet ieder bedrijf in Nederland besmet was zoals wij aanvankelijk dachten, maar slechts 30 pocent, werd het zinvol om een vervoersverbod in te stellen. Als je ervan uitgaat dat een ziekte endemisch in het land zit en je geen zicht hebt waar het opkomt, heb je geen goed argument voor een vervoersverbod." (verhoor blz. 19)

Maar dat vervoersverbod kwam er pas eind 2009, en niet meteen eind 2008, toen bekend was dat 30 procent van de bedrijven besmet was. Landbouw hanteert in ieder geval verschillende definities van endemisch.

Ministers

Op de vraag van de Nationale ombudsman of de ministers altijd volledig waren geïnformeerd, meldt top-ambtenaar Burger: "Ik heb daaraan gedaan wat ik kon." (verhoor blz. 15)

Echter het ministerie van EL&I liet Nieuwsuur vorige week weten dat de voorlopige resultaten van het tankmelkonderzoek in december 2008 niet aan de minister zijn meegedeeld: "Omdat de voorlopige uitslagen van lopend onderzoek geen onverwacht beeld gaven, nog niet alle melkmonsters onderzocht waren en de herhaalbaarheid van de uitslagen nog onderzocht moest worden, zijn de voorlopige uitslagen niet met de minister gedeeld." Dat gebeurde pas een half jaar later.

In het verhoor bij de ombudsman zegt top-ambtenaar Burger echter dat ze niet meer precies weet vanaf wanneer er onderzoek is gedaan naar de Q-koorts in de tankmelk, "maar in de tweede helft van 2009 is die PCR test er gekomen." (verhoor blz. 5)