Bekijk Joelia Timosjenko in de gevangenis AFP

Leden van de Nederlandse regering gaan niet naar EK-wedstrijden in Oekraïne. Minister Rosenthal maakt zich net als andere Europese regeringsleiders zorgen om de behandeling van Joelia Timosjenko, de pro-westerse oud-premier en leidster van de oppositie. Als zij geen betere behandeling krijgt, dan is de regering niet aanwezig bij wedstrijden in Oekraïne.

Nieuwsuur spreekt erover met Ruud Bosgraaf van Amnesty en CDA-Kamerlid Coskun Cörüz. Hij is mensenrechtenrapporteur voor de OVSE en bezig met een rapport over rechtelijke onafhankelijkheid en mensenrechten. Een apart hoofdstuk wordt gewijd aan de situatie in Oekraïne. Verder een gesprek met Serhiy Vlasenko, de advocaat van Timosjenko.

In de studio reageert Victoria Koblenko, actrice en politicologe van Oekraiense afkomst. Ze volgt de ontwikkelingen in het land en doet deze zomer voor verschillende opdrachtgevers verslaggeving uit de Oekraine tijdens het EK voetbal. Het Nederlands elftal speelt de groepswedstrijden in de Oekraïense stad Charkov. Mogelijk is daar nu niemand bij van het kabinet of de koninklijke familie.

Machtsmisbruik

Timosjenko was een aanvoerster van de Oranjerevolutie van 2004. Ze was tot 2010 premier. Vorig jaar werd ze veroordeeld tot 7 jaar celstraf. Ze zou haar macht hebben misbruikt toen ze als premier een gascontract met Rusland afsloot. Timosjenko zelf zegt dat ze het slachtoffer is van een politieke afrekening door de huidige president, haar aartsrivaal Viktor Janoekovitsj.

Mishandeling

Het vonnis werd internationaal scherp veroordeeld, zowel door Europa als door Rusland. De ophef laaide op toen Timosjenko onlangs zei dat cipiers haar in elkaar hadden geslagen. De bewakers "deden een laken over me heen en sleurden me met bruut geweld van mijn bed. In pijn en wanhoop verdedigde ik me zo goed en zo kwaad als het ging. Ik kreeg een harde vuistslag in mijn buik'', aldus Timosjenko.

'Onacceptabel'

Als Timosjenko inderdaad is mishandeld, zou dat "onacceptabel en volkomen buitenproportioneel'' zijn, liet Duitsland direct weten. President Joachim Gauck besloot niet naar de top van leiders uit Midden- en Oost-Europa te gaan, die Oekraïne op 11 en 12 mei houdt. Ook de presidenten van Italië, Oostenrijk, Tsjechië en Slovenië blijven thuis. Estland sluit zich waarschijnlijk bij hen aan.

EK-voetbal

Een belangrijker evenement voor Oekraïne is het EK voetbal, dat het met buurland Polen organiseert. Ook daar dreigt een boycot. Zo is de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, "zoals het er nu voor staat niet van plan'' naar het toernooi te gaan. Volgens onbevestigde berichten wil ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel het EK aan zich voorbij laten gaan.

Nederlandse boycot

Als de situatie rond Timosjenko en andere gevangenen niet verbetert, moet ook het Nederlandse kabinet niet naar het EK gaan, vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. "We kunnen daar niet gezellig voetbal gaan kijken als een aantal kilometers verderop mensen onder slechte omstandigheden gevangenzitten'', zegt Kamerlid Henk Jan Ormel.

Onbegrip

Oekraïne reageert vol onbegrip op de boycotplannen. Vooral Duitsland moet het ontgelden. "We willen er niet aan denken dat de Duitse politieke leiders in staat zijn om de methoden uit de tijd van de Koude Oorlog nieuw leven in te blazen en de sport te gijzelen voor de politiek'', zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Kiev.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers Monique.Wijnans@Nieuwsuur.nl, Ellen.Brans@Nieuwsuur.nl en/of Ad.van.Oosten@Nieuwsuur.nl.