Bekijk ANP ANP

Tenminste één seksueel misbruikte jongen zou in de jaren '50 zijn gecastreerd in een psychiatrische instelling die gelieerd was aan de Rooms-Katholieke kerk. De castratie zou als straf zijn uitgevoerd nadat het slachtoffer aangifte had gedaan voor misbruik. De castratie werd gemeld bij de Commissie-Deetman, maar de melding kwam niet terecht in het eindrapport. Dit bleek uit berichtgeving in NRC Handelsblad en Nieuwsuur op 17 maart jongsleden. Vanochtend werd de commissie-Deetman in de Tweede Kamer gehoord over de kwestie. Deetman erkende de melding ontvangen te hebben maar achtte de aanwijzingen onvoldoende. Ook vindt hij dat de melding buiten het kader van zijn onderzoek viel.

Nieuwsuur doet verslag van de hoorzitting en volgt tijdens het debat Cornelius Rogge, de man die het castratieverhaal van zijn vriend Henk Heithuis meldde aan de commissie. Tijdens de hoorzitting kwam ook het gratieverzoek aan de orde voor een veroordeelde broeder door de latere KVP-premier Vic Marijnen.

Emotioneel

"Ik word er bijna emotioneel van.'' Wim Deetman kan de suggestie in de media niet verkroppen dat hij met zijn onderzoekscommissie naar het seksueel misbruik in de kerk, zaken uit zijn rapport zou hebben gehouden. Dat bleek al snel bij de hoorzitting. "Het is nergens op gebaseerd en ik daag iedereen uit om anders te bewijzen'', aldus Deetman. "Wat vermeld moest worden is vermeld, zonder aanzien des persoons.''

Onvolledig

Op 17 maart jongstleden schrijft NRC Handelsblad dat het eindrapport van de Commissie-Deetman onvolledig zou zijn. Volgens de commissie blijkt niet uit de informatie die zij tot haar beschikking heeft dat er een verband is tussen de castratie van een minderjarige jongen en eerder seksueel misbruik.

Gecastreerd

Henk Heithuis (1935) groeit op in kindertehuizen en gestichten, nadat zijn ouders de ouderlijke macht is ontnomen. Over zijn verblijf in het Sint Vincentiusgesticht in Harreveld schrijft Henk in 1957, inmiddels in de twintig, hoe hij en andere jongens in het tehuis 'affaires' hebben met broeders en de broeder-overste.

De affaire heeft verregaande gevolgen voor Heithuis. Hij wordt, als klokkenluider, begin 1956 gedwongen opgenomen in een RK-psychiatrische inrichting in Brabant. De kerk ziet Heitman als 'een homoseksueel, een onbetrouwbaar persoon, een fantast en psychisch gestoord.' In de boeken noteert de instelling na zijn vertrek dat Heithuis is 'geeugenatiseerd': gecastreerd. In zijn brieven spreekt Heithuis van 'verminking'. Er zouden die dag meerdere jongens zijn geopereerd.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de maker, Hans Kema (Hans.Kema@Nieuwsuur.nl).