Bekijk Agenten fouilleren een voorbijganger in Chadar Dara Rudy Bouma/Nieuwsuur

Verslaggever Rudy Bouma reisde door de Afghaanse provincie Kunduz met cameraman Rachid el Mourif en Volkskrant-correspondente Natalie Righton. In Nieuwsuur de komende tijd drie reportages. Vanavond deel 1: tenminste vijf agenten in Kunduz zijn na hun Nederlandse training betrokken geraakt bij vuurgevechten. En reacties uit de politiek.

Lees ook het artikel van Nathalie Righton op Volkskrant.nl en lees het dagboek van verslaggever Rudy Bouma.

Volgens de agenten ging het bij de vuurgevechten om zelfverdediging, maar de scheidslijn is dun. In enkele gevallen werd de achtervolging ingezet op de Taliban. Abdul Baqi, agent uit het gevaarlijke district Archi: "Ik loste zes schoten maar mijn collega's leegden tien tot vijftien magazijnen. Ze schoten ook twee of drie mortieren af".

Niet periodiek gebeld

Er blijken meer afspraken niet te zijn nagekomen. Defensie moet de ex-studenten actief volgen maar blijkt dit niet te doen. Hiermee verbreekt het kabinet een belofte aan het parlement.

Het leerlingvolgsysteem van Defensie bevat slechts personalia van de agenten. Kolonel Nico van der Zee erkent desgevraagd dat ze niet periodiek worden nagebeld. Nieuwsuur en de Volkskrant deden dit wel en bereikten 31 van de 60 agenten die de acht-weekse basisopleiding hebben afgerond.

Afgelast

Opmerkelijk is dat geen van hen heeft iets gehoord over de door het kabinet beloofde 10-weekse vervolgopleiding. De afgestudeerde agenten werken bijna allemaal in districten waar het voor de politietrainers te gevaarlijk is om praktijkbegeleiding te geven.

De eerste geplande patrouille met Afghaanse agenten buiten Kunduz-stad, in Khanabad, werd vorig weekend nog afgelast vanwege een bloedige strijd tussen lokale krijgsheren. Nieuwsuur bezocht de agenten in Khanabad wel. Agent Abdul Hay: "Zestig procent van dit gebied is onveilig vanwege criminelen, krijgsheren en Taliban."

De Afghaanse agenten verwachten dat de gevechten vanwege het betere weer vanaf april toenemen.

Positief

Op 13 maart jongstleden zei generaal Van Uhm nog dat de trainingsmissie gewoon doorgaat, ondanks een schietincident waarbij een Amerikaanse militair zestien burgers doodschoot in Kandahar. Een dag eerder schreef het kabinet nog aan de Tweede Kamer dat de politietrainers ook buiten Kunduz-stad aan de slag gingen. In de brief stond ook dat de praktijktraining aanslaat en dat agenten en bewoners positief reageren. Volgens het kabinet is de veiligheidssituatie in Kunduz het afgelopen jaar verbeterd, hoewel er nog steeds een 'voedingsbodem voor instabiliteit' zou zijn.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de maker: Rudy.Bouma@Nieuwsuur.nl, Twitter @RudyBouma.