Bekijk Eerste tv-beelden van overdracht Galid Shalit  

Vijf jaar lang zat de Israëlische militair Gilad Shalit gevangen in de Gazastrook. Vandaag is hij vrijgelaten, in ruil voor 477 Palestijnse gevangenen. In december worden nog eens 550 Palestijnen vrijgelaten.

Hooggerechtshof

Gisteravond ging het Israëlische hooggerechtshof akkoord met de gevangenenruil, tot protest van slachtoffers van aanslagen door Palestijnen. Zij willen niet dat er Palestijnse gevangenen worden vrijgelaten, maar het hof wees het protest af. Onder de vrijgelaten Palestijnen zijn onder meer de daders van aanslagen in Haifa en de badplaats Netanya, waarbij meer dan vijftig slachtoffers vielen.

Premier Netanyahu heeft een brief geschreven aan alle nabestaanden. "Ik begrijp dat het moeilijk is te accepteren dat de mensen die deze wrede misdaden pleegden niet hun volle straf zullen uitzitten," schreef hij, "maar ik ben ook verplicht een militair terug te halen die gestuurd was om Israël te beschermen."

Ontvoerd

Negentien jaar oud was Shalit toen Palestijnse commando's hem in 2006 ontvoerden. Hij is de gevangengenomen eerste militair in 26 jaar die levend terug uit Palestijns gebied. Nadat bij de grens met Egypte een Israëlische onderhandelaar had vastgesteld dat het inderdaad de gegijzelde militair was, en Shalit zijn favoriete pindasnack had gekregen, werd hij onder zwaar bewapende begeleiding teruggebracht naar Israël. Daar werd hij herenigd met zijn familie.

Reactie

In een reactie zei Shalit te hopen dat zijn vrijlating positieve gevolgen heeft voor de vredesonderhandelingen. Ook zei hij dat hij pas een week geleden hoorde van zijn vrijlating. "Het is niet voor te stellen hoe ik mij voelde toen ik hoorde dat ik weer naar huis zou gaan."

Feest

In de Gazastrook en op de Westelijke is een volksfeest losgebarsten om de vrijlating van de gevangenen te vieren. Op het centrale plein in Gaza-stad zouden volgens al-Jazeera zo'n 200 duizend mensen bijeen zijn gekomen om feest te vieren. Later vandaag wordt een toespraak van Hamas verwacht. Hamas heeft alle Palestijnen vandaag vrijaf gegeven.

President Abbas heette de vrijgelaten gevangenen officieel welkom thuis. "Alle Palestijnen, hier en in de rest van de wereld, zijn blij om jullie te zien", zei hij. "We zijn blij, opgelucht en we heten jullie zeer hartelijk welkom."

Ban Ki-moon

Volgens de secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon is met de gevangenenruil een goede stap gezet in de vredesonderhandelingen. De Britse premier Cameron deelt die mening.

Vanavond in Nieuwsuur aandacht voor de ruil. In de studio reageert oud-premier Dries van Agt. Hij was recent in het gebied in het kader van een fact-finding missie van The Rights Forum, de stichting waarvan Van Agt voorzitter is.

Van Agt vindt dat Israël nu haast moet maken met het opheffen van de hermetische blokkade die het sinds 2007 aan de Gazastrook oplegt: ''Het momentum van de gevangenenruil moet benut worden om de blokkade onmiddellijk en volledig te beëindigen. Er is nu politieke druk nodig, ook van Nederland en de EU, om de Gazaanse burgerbevolking van het juk van de onmenselijke blokkade te bevrijden.''

Verder reacties uit de joodse gemeenschap van Ronny Naftaniel (Centrum Informatie en Documentatie Israël, CIDI) en rabbijn Evers.

Vanuit Tel Aviv commentaar van Midden-Oosten-correspondent Ankie Rechess.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de maker, Ad van Oosten (Ad.van.Oosten@Nieuwsuur.nl) en/of Tonko Dop (Tonko.Dop@Nieuwsuur.nl), of volg Ad op Twitter: @AdvanOosten.