Bekijk In Oslo is een explosie geweest bij het kantoor van premier Stoltenberg Christian Aglen / Twitpic

In Noorwegen zijn bij aanslagen vanmiddag veel doden gevallen. Een man schoot om zich heen bij een bijeenkomst van de jongerenafdeling van de regerende Arbeiderspartij, en in de hoofdstad Oslo zijn tenminste zeven doden en vijftien gewonden gevallen bij een aanslag op het regeringscentrum.

Volg de ontwikkelingen van minuut tot minuut op het live-blog.

Schoten bij jeugdkamp

Bij een jeugdkamp van de Arbeiderspartij, de partij van premier Stoltenberg, schoot een man om zich heen die verkleed was in een politieuniform. Daarbij zijn volgens de Noorse politie tenminste negen mensen omgekomen. Volgens ooggetuigen zouden er zelfs twintig mensen zijn gedood. De politie gaat ervan uit dat de schietpartij verband houdt met de aanslag in Oslo; een lange man met een Noors uiterlijk is aangehouden.

De schietpartij was op het eiland Utøya, dertig kilometer ten noordwesten van Oslo, in de plaats Buskerud. Er waren zo'n 560 jongeren op het eiland om het traditionele zomerfeest van de Arbeiderspartij te vieren. Het was de bedoeling dat premier Stoltenberg de feestvierders morgen zou toespreken.

Autobom

Tegelijk met de schietpartij ontplofte voor het kantoor van premier Stoltenberg een zware bom. Waarschijnlijk gaat het om een autobom, die zeven mensen het leven kostte. Mogelijk bevinden zich nog mensen in de getroffen gebouwen. Veel ramen in het zeventien verdiepingen hoge regeringsgebouw zijn gesneuveld. Na de explosie ontstond brand; overal liggen brokstukken. De schutter die op het eiland werd aangehouden is kort voor de explosie ook in het centrum van Oslo gezien.

De wegen naar het centrum van de hoofdstad zijn afgesloten. Het leger is ingezet om gebouwen te beveiligen, maar de politie houdt de leiding over de veiligheidsoperaties. De straten rond het getroffen gebouw werden direct na de ontploffing uitgekamd; daarbij zouden verdachte pakketjes gevonden zijn.

Station ontruimd

Het station van Oslo werd na de aanslag ontruimd. De politie heeft iedereen opgeroepen om zoveel mogelijk het centrum te verlaten en mobiele telefoons zo min mogelijk te gebruiken, om overbelasting van het netwerk te voorkomen.

Verdachte aangehouden

De terreurorganisatie Ansar al-Jihad al-Alami (Helpers van de Globale Jihad) heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanslagen. Dat meldt de Amerikaanse krant The New York Times.

Zo´n twee uur na de explosie vermoedden experts al dat radicale moslims verantwoordelijk zijn voor de aanslagen. Een Iraakse geestelijke, die mogelijk Noorwegen uitgezet wordt, heeft politici met de dood bedreigd. Noorwegen werd bovendien bedreigd na de dood van Osama bin Laden.

Maar de Noorse autoriteiten denken niet dat de aanslagen een religieus karakter hebben. Eerder gaan zij uit van een actie tegen het Noorse politieke systeem. De man wordt vanavond nog verhoord.

Premier Stoltenberg

Premier Stoltenberg heeft een toespraak gehouden op de Noorse televisie, waarbij hij op advies van de politie zijn verblijfplaats niet prijsgaf. Hij is ongedeerd; de premier was op het moment van de aanslag niet op zijn kantoor omdat hij vanuit huis werkte.

Steunbetuigingen

Van over de hele wereld komen steunbetuigingen aan Noorwegen. De Amerikaanse president Obama betuigde zijn medeleven en zei dat de aanslagen bevestigen dat de strijd tegen terrorisme nog niet klaar is.

Koningin Beatrix heeft in een telefoongesprek met de Noorse koning Harald haar medeleven betuigd. Premier Rutte heeft geschokt gereageerd op de gebeurtenissen. "Ik ben geschokt door de verschrikkelijke aanslag in Oslo. Deze aanslag toont een volstrekt gebrek aan eerbied voor mensenlevens. Mijn gedachten gaan uit naar de slachtoffers en hun naasten. Ik wens premier Stoltenberg, zijn kabinet en het volk van Noorwegen veel kracht toe bij deze afschuwelijke gebeurtenis," aldus de premier. Het dreigingsniveau voor Nederland wordt vooralsnog niet verhoogd; wel worden Noorse objecten extra beveiligd.

Aangepast reisadvies

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een aangepast reisadvies uitgevaardigd. Reizigers wordt aangeraden om "drukbezochte plaatsen te mijden en elders waakzaamheid te betrachten."

Vanavond in Nieuwsuur het laatste nieuws vanuit Oslo door verslaggever Jeroen Wollaars, en het relaas van een ooggetuige. In de studio reageren terrorismedeskundige Beatrice de Graaf en voormalig politieagent Hans Slaman. Hij is directeur van een particulier recherchebureau.

Vragen en/of opmerkingen? Mail een van de makers, Henry in ´t Zand: Henry.in.t.Zand@Nieusuur.nl.