Bekijk De drie Nederlandse militairen na hun arrestatie op beelden van de Libische staatstelevisie NOS Libiƫ wist dat een Nederlandse helikopter eind vorige maand naar Sirte zou vliegen om daar twee mensen op te pikken. Dat staat in een brief (.pdf) die de ministers Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en Hillen (Defensie) aan de Tweede Kamer hebben gestuurd. Hoe Libiƫ van de actie wist is niet bekend.
Lees ook het feitenrelaas.
Tot nu toe wilden Hillen en Rosenthal niets zeggen over de operatie. Nu hebben zij dus een brief met uitleg gestuurd aan de Kamer.
Gevangen
Op 27 februari zou de helikopter van het marinefregat Tromp twee mensen oppikken in de Libische havenstad Sirte. Maar het ging mis: Libische militairen namen de bemanning gevangen, en namen de helikopter in beslag. Nederland had geen toestemming om het luchtruim binnen te gaan.
Mishandeld
Uit de brief blijkt dat ƩƩn van de bemanningsleden mishandeld is door Libische militairen. Hij verzweeg dit tegen de anderen, omdat hij ze niet ongerust wilde maken.
Rutte
Pas na een paar dagen werd voor de buitenwacht duidelijk dat de militairen vastzaten. Volgens premier Rutte werd de zaak in eerste instantie stilgehouden om het diplomatieke verkeer niet onder druk te zetten.
Vrijgelaten
Twaalf dagen zat de bemanning vast, totdat ze na intensief diplomatiek overleg uiteindelijk werden vrijgelaten. De twee mensen die ze op zouden pikken, een ingenieur van Royal Haskoning en een Zweedse docente Engels, werden al eerder naar huis gestuurd. Volgens premier Rutte werd er geen tegenprestatie geleverd voor de vrijlating.
Verantwoordelijkheid
Hillen en Rosenthal schrijven dat het kabinet verantwoordelijkheid neemt voor het mislukken van de actie en dat het de gevolgen van de vasthouding van de drie militairen betreurt.
Uit de brief blijkt dat het kabinet geen alternatief had voor de evacuatie met de Lynx-helikopter, die vanaf het militaire schip Hr. Ms. Tromp opsteeg. Daarbij speelde ook mee dat de Nederlander die opgehaald moest worden, geen paspoort had. Het was vooral de werkgever van de man die aandrong op evacuatie.
Reconstructie
Nieuwsuur reconstrueert de gang van zaken tijdens de gijzeling van de militairen. Wie gaf opdracht aan de helikopter om naar Sirte te vliegen? Hoe kwam die beslissing tot stand, en waarom was er geen ondersteuning van bijvoorbeeld commando's? Onder meer een gesprek met Rose Erikson, de Zweedse docente Engels die door de helikopter zou worden opgepikt. D66-voorman Alexander Pechtold reageert in de studio.
Vragen en/of opmerkingen? Mail ƩƩn van de makers, Reijer Zwaan: Reijer.Zwaan@Nieuwsuur.nl.

»
»
»