Bekijk Wel of niet opereren? Nieuwsuur

Sommige artsen opereren wel erg snel en erg veel, soms zelfs onnodig. Dat blijkt uit een nog niet gepubliceerd rapport in handen van Nieuwsuur (NTR/NOS) en het NOS Journaal. Een besparing van minstens een half miljard is mogelijk, zeggen deskundigen.

Vier klachten

"In sommige ziekenhuizen loopt een patiënt een twee tot vier keer zo grote kans om op de operatietafel te belanden," aldus Marc Berg van onderzoeksbureau Plexus. De behandeling van vier klachten is onder de loep genomen: staar, lage rug hernia, amandelen en de goedaardige vergroting van de prostaat. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS.

Risico

Het maakt voor een patiënt in de praktijk dus erg veel uit bij welk ziekenhuis hij aanklopt met een bepaalde klacht. Volgens hoofdinspecteur Wim Schellekens van de Inspectie voor de Gezondheidszorg "moeten artsen alleen opereren als het echt niet anders kan, anders neem je onnodig risico."

Bij elke operatie heeft de patiënt namelijk kans op een complicatie, zoals een wondinfectie, of nabloedingen. Schellekens vindt dat de zorgverzekeraars de artsen en de ziekenhuizen moeten aanspreken, "zij hebben namelijk zicht op de cijfers van de ziekenhuizen en zien wie erg veel doet in vergelijking met de rest." Als het echt uit de hand loopt moeten de zorgverzekeraars de Inspectie inlichten.

Agressiever

Artsen stellen nogal verschillend hun indicatie voor een ingreep. "Ik ben nogal terughoudend met operaties, maar er zijn collega's die agressiever zijn ingesteld. Mogelijk worden patiënten daardoor onnodig geopereerd," aldus orthopedisch chirurg Jan van Mourik.

De wetenschappelijke verenigingen van de KNO-artsen en de orthopedisch chirurgen stellen in Nieuwsuur dat zij graag wat willen doen aan die verschillen, maar dat dat nu niet kan omdat zij geen toegang hebben tot de landelijke cijfers van deze ingrepen. Artsen weten nu alleen wat zij zelf doen, en hebben geen idee hoe vaak collega's in andere ziekenhuizen het mes er in zetten.

De minister van VWS gaat nu met de ziekenhuizen praten over het beschikbaar maken van de landelijke cijfers.

Foute prikkel

Volgens hoofdinspecteur Schellekens zorgt ook het huidige financieringssysteem voor een foute prikkel. "Je wordt wél betaald voor een operatie, maar niet voor een lang gesprek waarin je de patiënt uitlegt dat die ingreep niet echt noodzakelijk is. Wie meer doet, verdient nu ook meer."

Marc Berg, van organisatie- en adviesbureau Plexus, stelt dat er een potentiële besparing mogelijk is van een half tot 1 miljard euro als deze overproductie wordt aangepakt.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de maker: Judith Pennarts (Judith.Pennarts@Nieuwsuur.nl)