Live: Nieuwsuur

Vanavond in Nieuwsuur

ANP

De president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 11 november namens het hof aangifte gedaan tegen het ministerie van Financiën wegens het beïnvloeden van getuigen. Het hof wil de verantwoordelijke personen binnen het ministerie, onder wie mogelijk staatssecretaris Eric Wiebes en minister Jeroen Dijsselbloem, strafrechtelijk laten vervolgen wegens verdenking van een misdrijf waar maximaal vier jaar gevangenisstraf op staat.

Instructie

Het hof doet deze unieke aangifte nadat het ministerie van Financiën tijdens een slepende rechtszaak de instructie had gegeven aan twee getuigen om in de rechtszaal niet de waarheid te spreken. De twee ambtenaren die als getuige in een rechtszaak gehoord werden, hadden de instructie te zwijgen, terwijl ze geen verschoningsrecht hadden.

Ze zwegen tegen de nadrukkelijk opdracht van het hof in en dat was bovendien in strijd met een eerdere uitspraak van de rechtbank.

Uit de aangiftebrief van het hof blijkt dat het ministerie van Financiën dit zwijgen tijdens de zitting als volgt goedpraatte: "Er spelen hier andere belangen en er heeft op hoge niveaus afstemming plaatsgevonden", zei de landsadvocaat tijdens de zitting namens de Belastingdienst.

Anonieme tipgever

De zaak draait om een tipgever die in 2009 namen en andere gegevens van zwartspaarders aan de Belastingdienst verkocht. De Belastingdienst - toen nog onder leiding van minister Jan Kees de Jager - kocht informatie van die tipgever over mensen die in Luxemburg bij diverse banken waaronder de Rabobank voor miljoenen aan geld zouden hebben staan. Soms betrof die informatie niet meer dan enkele handgeschreven aantekeningen die moesten bewijzen dat iemand geld in Luxemburg verstopte.

Percentage

Zwartspaarders eisten bij de rechtbank dat de Belastingdienst de identiteit van de tipgever bekendmaakte om de betrouwbaarheid van de informatie te kunnen vaststellen. De rechtbank was het daarmee eens en stelde in een tussenvonnis vast dat de identiteit onthuld moest worden.

Het ministerie van Financiën ging tegen dat tussenvonnis niet in beroep, maar weigert tot op de dag van vandaag aan die uitspraak gehoor te geven. De anonieme tipgever krijgt nog steeds met regelmaat een percentage van de naheffingen die de belastingdienst dankzij zijn informatie kan innen.

De Belastingdienst zegt in een reactie dat de naam van de tipgever niet openbaar wordt gemaakt. "In meerdere zaken is door rechtbanken geoordeeld dat de naam van deze tipgever niet openbaar hoeft te worden gemaakt om zo de identiteit van de tipgever te beschermen." (Lees de volledige reactie van de Belastingdienst)

Geen begrip

Het hof wil alsnog de naam weten van de anonieme tipgever en wil nu dus de eindverantwoordelijken van het ministerie aanpakken, in plaats van de twee zwijgende ambtenaren te vervolgen voor meineed. In de aangiftebrief schrijft de president van het hof: "Het gerechtshof heeft evenwel begrip voor de benarde positie waarin de getuigen rijksambtenaren X. en Y. zich hebben bevonden."

Maar het tegenovergestelde geldt voor het ambtelijk bevel aan de ambtenaren om te zwijgen. De president van het gerechtshof schrijft: "Voor een dergelijk instructie (..) bestaat bij mij echter geen begrip. Dit is een gedraging binnen het apparaat van de Nederlandse Overheid waartegen artikel 162 Wetboek van Strafvordering de Nederlandse samenleving beoogt te beschermen."

Meer over dit onderwerp lezen

Syrische vluchtelingen Syrische vluchtelingen AFP

Zweden ontvangt Syrische vluchtelingen met open armen. Het nieuws gaat al maanden rond in de Syrische gemeenschap en tienduizenden wanhopige vluchtelingen proberen nu Zweden te bereiken.

Ze betalen tussen de zes- en tienduizend euro om via smokkelroutes met valse paspoorten naar het land te reizen. Dit jaar zijn er al 83.000 Syriërs door Zweden opgevangen en volgend jaar komen daar waarschijnlijk nog honderdduizend Syriërs bij. Voor sommige Zweedse gemeenten een zeer zware last.

Bedriegen

In Sjorgarden, een gloednieuw asielzoekerscentrum een uur rijden van Göteborg, zijn de eerste honderd Syrische vluchtelingen gearriveerd. Ze zijn opvallend hoog opgeleid. De 25-jarige Nadia is universiteitsdocente en kwam tien dagen geleden aan. Ze kan niet geloven dat ze eindelijk veilig is. De reis was nog zwaarder dan ze had verwacht.

"De Syriërs die hier aankomen, dat is nog maar 5-6 procent van de vluchtelingen die op dit moment onderweg zijn. Er zijn veel mensen die je onderweg bedriegen en je geld afpakken. Als je dit interview twintig dagen geleden had opgenomen dan had je ons niet zien lachen. Het was heel zwaar."

Getuigenissen

Zweden was een bewuste keus voor Nadia . Via internet zocht ze naar getuigenissen van andere vluchtelingen. "Als er politieke problemen waren dan kozen mensen in het verleden al voor Zweden. Zij respecteren ons en zijn erg aardig en respectvol. Ze geven je de mogelijkheid om te werken, er is een sfeer van gelijkheid. Ik las dat veel mensen hier willen integreren en dat kan. Dat voelt zo goed in dit land."

Beloftes

De Syriërs hebben hun hoop gevestigd op het land met het meest open asielbeleid van Europa. Maar de eerste barsten verschijnen in de genereuze asielpolitiek. Want kan Zweden z'n beloftes wel nakomen?

De druk op het land is groot nu honderdduizenden vluchtelingen een beroep doen op de gezondheidszorg, op uitkeringen, woningen en werk.

Menselijke plicht

Södertälje is van oorsprong een stad die veel asielzoekers opvangt. Maar de helft van de bevolking is nu al van Iraakse of Syrische afkomst. Elke vluchteling mag zelf bepalen waar hij gaat wonen en landgenoten zoeken elkaar op. Boel Godner, de sociaal-democratische burgemeester van Södertälje zou graag een andere verdeling zien maar de asielopvang in haar stad vindt ze een menselijke plicht.

Twijfel

Toch ontstaat er binnen de regeringspartij voorzichtige twijfel. Het warme onthaal staat in zulk groot contrast met andere Europese landen, dat iedereen voor Zweden kiest. De kosten van vluchtelingenopvang zijn veel hoger dan verwacht en de Zweedse begroting moet waarschijnlijk met een paar miljard euro worden aangepast.

In zijn boek dat in januari verschijnt, waarschuwt de sociaal-democraat en blogger Johan Westerholm zijn partij. "We kunnen onze beloftes niet houden. Er zijn schattingen dat het minimaal acht jaar duurt voordat een asielzoeker zijn eerste baan krijgt in Zweden en dat is te lang. Een lange periode van werkloosheid is slecht voor de maatschappij, maar ook voor de mensen zelf."

Meer over dit onderwerp lezen