Steeds meer manipulatie bij sportwedstrijden

Verslaggever Margriet Brandsma heeft zich verdiept in de manipulatie van sportwedstrijden: het blijkt veel vaker voor te komen dan we denken.

De afgelopen tijd heb ik me verdiept in manipulatie van sportwedstrijden en ik kan maar één conclusie trekken: we kijken veel vaker naar wedstrijden waarvan de uitslag allang vast staat dan we denken. Een paar waarschuwingen van de laatste weken.

- De Britse minister voor Sportzaken Hugh Robertson noemt manipulatie een groter gevaar voor de Olympische Spelen 2012 dan doping.
- Chris Eaton, hoofd veiligheid van de wereldvoetbalbond Fifa, zegt dat voetballers hun leven riskeren als ze zich inlaten met match-fixers. Die werken namelijk in opdracht van internationale misdaadbendes.
- De Fifa schakelt Interpol in om corruptie tegen te gaan. Een woordvoerder: ,,Het voetbal heeft momenteel grote problemen met het manipuleren van wedstrijden. De effecten daarvan zijn te voelen op regionaal-, nationaal- en internationaal niveau.”

De lijst is lang niet compleet. In de cricketsport is corruptie een groot probleem bleek deze maand weer. Naar het Lakeside-darttoernooi van een paar weken geleden loopt een onderzoek vanwege het vermoeden van omkoping.

Gokwereld
Omkopen kan op verschillende manieren gebeuren. Bijvoorbeeld: club A kan degradatie voorkomen als gewonnen wordt van club B. Club A belooft club B geld als ze de wedstrijd laten lopen. Dat is omkoping met een ‘sportief’ doel. Match-fixing met als doel er (veel) geld aan te verdienen, speelt zich af in de gokwereld. Opnieuw een voorbeeld: goksyndicaten beloven scheidsrechters en/of spelers geld als ze voor een bepaalde uitslag zorgen. Op die uitslag zet die maffia veel geld in.

Line-fixing
Dat is een al bijna achterhaalde vorm van manipuleren. De trend op dit moment is live-fixing omdat het veel moeilijker op te sporen is dan manipulatie vooraf, zoals bij de genoemde voorbeelden. Een voorbeeld van live-fixen: in de 80ste minuut van een voetbalwedstrijd is de stand 2-0. Vanaf dat moment wordt opeens flink geld gezet op de eindstand 3-1, door gokkers die weten dat beide ploegen nog één keer scoren.

Sportradar
Bij Sportradar kunnen ze nog veel meer van dit soort voorbeelden geven. Sportradar is een Zwitserse firma die sportstatistieken levert. Daarnaast heeft het bedrijf een integriteitsunit (gevestigd in Londen) die onder meer voor de UEFA wedstrijden in de gaten houdt op verdachte gokpatronen. Sportradar volgt alle competities in de 53 landen die bij de UEFA aangesloten zijn, in ieder geval die op het hoogste en het één na hoogste niveau. In totaal observeert Sportradar zo’n 30.000 voetbalwedstrijden per jaar. Daarvan is ongeveer 1 procent gemanipuleerd, zo’n 300 per jaar dus.

Niet veel? Bedenk dat we hier alleen praten over topvoetbal. In lagere regionen komt het ook voor, vaak is dat aantrekkelijker voor fixers. Er zijn minder toeschouwers, geen camera’s, omkoping valt minder snel op. En bedenk ook dat het hier om alleen voetbal gaat, match-fixing raakt veel meer takken van sport. Tennis bijvoorbeeld, van een ATP-toernooi is gebleken dat alle wedstrijden uit de eerste- en tweede ronde waren omgekocht.

Stil
Sportbonden houden gokschandalen graag stil. Als het aan het licht komt, lopen sponsors weg, televisierechten vallen weg. En wie wil nog op de tribune zitten als je weet dat je bedonderd wordt?

Op 7 februari a.s. presenteert de internationale spelersvakbond Fifpro in Brussel resultaten van een onderzoek naar misstanden in Oost-Europese voetballanden. Eén van de zaken die Fifpro onderzocht, was match-fixing. Het verbaast niet in landen waar spelers regelmatig kunnen fluiten naar hun salaris: corruptie is een groot probleem. Eén op de tien spelers in die landen krijgt de vraag of hij is om te kopen.

Trek daaruit niet de conclusie dat corruptie een typisch Oost-Europese zaak is. Volgens Sportradar heeft een duidelijke meerderheid van de 53 landen die bij de UEFA aangesloten zijn, problemen met match-fixing.

(Reacties, ervaringen: margriet.brandsma@nos.nl)